जापानमा काम गर्ने विदेशीहरूका लागि

जापानी–नेपाली शब्दावली: रोजगार र सामाजिक बिमा

जागिर छोड्दाका कागजात, Hello Work र जापान छोड्ने प्रक्रियामा भेटिने जापानी शब्दहरू — नेपालीमा व्याख्या, उच्चारण र अङ्ग्रेजी शब्दसहित।

日本語Tiếng ViệtBahasa Indonesia简体中文

📄 जापानी र अङ्ग्रेजी किन राखिएको छ
जापानका आधिकारिक कागजात प्रायः जापानी भाषामा मात्र हुन्छन्, र आधिकारिक अनुवाद सामान्यतया अङ्ग्रेजीमा हुन्छ। त्यसैले तल हरेक शब्दमा जापानी मूल शब्द र उच्चारण राखिएको छ, ताकि तपाईंले वास्तविक कागजातसँग मिलाउन सक्नुहोस्; साथै दुईभाषिक कागजातमा प्रयोग हुने अङ्ग्रेजी शब्द पनि छ। नेपाली व्याख्या बुझ्न मात्र हो; वास्तविक प्रक्रियामा आधिकारिक कागजात नै आधार हुन्छ।

→ Japan Pension Service — बहुभाषी कागजात
→ Hello Work (श्रम मन्त्रालय)
→ Immigration Services Agency

विषयसूची

  1. ① बसोबास स्तर र भिसा
  2. ② रोजगार बिमा र बेरोजगार भत्ता
  3. ③ सामाजिक बिमा र पेन्सन
  4. ④ कर
  5. ⑤ जागिर छोड्ने र काम फेर्ने
  6. ⑥ प्रक्रिया र कागजात

① बसोबास स्तर र भिसा

在留資格 ざいりゅうしかく
बसोबास स्तर (Zairyu Shikaku)

विदेशीले जापानमा बस्न र काम गर्न चाहिने स्तर। काम, अध्ययन, पारिवारिक बसोबास आदि विभिन्न प्रकार छन्।

EN: Status of Residence

在留カード ざいりゅうカード
बसोबास कार्ड (Zairyu Card)

3 महिनाभन्दा बढी बस्नेलाई दिइने परिचयपत्र। Hello Work का काम र जागिर आवेदनमा अनिवार्य। सधैं साथमा राख्नुपर्छ।

EN: Residence Card

特定技能 とくていぎのう
टोकुतेइ गिनो (विशिष्ट सीप)

2019 मा सुरु भएको भिसा। कृषि, खाद्य सेवा, निर्माणलगायत 16 क्षेत्रमा काम गर्न मिल्छ। टाइप 1 बढीमा 5 वर्ष; टाइप 2 मा नवीकरण सीमा छैन।

EN: Specified Skilled Worker

育成就労 いくせいしゅうろう
इकुसेइ शुरो (तालिम रोजगार)

प्राविधिक इन्टर्न कार्यक्रमको सट्टा आएको नयाँ व्यवस्था। इन्टर्नभन्दा फरक, केही सर्तमा उही क्षेत्रभित्र काम परिवर्तन गर्न मिल्छ।

EN: Nurturing Employment

永住権 えいじゅうけん
स्थायी बसोबास (Eiju)

अवधि र पेसाको बन्देज नभएको भिसा। ध्यान दिनुहोस्: स्थायी बसोबास भएकाले Dattai Ichijikin दाबी गर्न सक्दैनन्।

EN: Permanent Residence

就労資格証明書 しゅうろうしかくしょうめいしょ
कार्य योग्यता प्रमाणपत्र

नयाँ काम तपाईंको हालको भिसाभित्र पर्छ कि पर्दैन भनी आप्रवासन कार्यालयले दिने कागजात। अनिवार्य होइन तर काम फेर्दा लिनु राम्रो।

EN: Certificate of Authorized Employment

② रोजगार बिमा र बेरोजगार भत्ता

雇用保険 こようほけん
रोजगार बिमा (Koyo Hoken)

बेरोजगार हुँदा भत्ता दिने सरकारी बिमा। हप्तामा 20 घण्टा वा बढी र 31 दिनभन्दा बढी काम हुने भए विदेशी पनि अनिवार्य सहभागी हुन्छन्।

EN: Employment Insurance

基本手当 きほんてあて
आधारभूत भत्ता (बेरोजगार भत्ता)

रोजगार बिमाको मुख्य भत्ता, काम खोज्दाको अवधिमा पाइन्छ। रकम र दिन अघिल्लो तलब, उमेर र जागिर छोड्नुको कारणमा भर पर्छ।

EN: Basic Allowance (Unemployment Benefit)

離職票 りしょくひょう
रिशोकुह्यो (जागिर छोडेको प्रमाण)

जागिर छोडेपछि कम्पनीले दिने कागजात। Hello Work मा बेरोजगार भत्ता माग्न अनिवार्य। प्रायः 10 दिनभित्र आउँछ; नआए कम्पनीलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।

EN: Certificate of Separation (離職票-1 / 離職票-2)

給付制限期間 きゅうふせいげんきかん
भत्ता रोक्का अवधि

आफ्नै इच्छाले जागिर छोड्दा भत्ता नपाइने अवधि। अप्रिल 2025 देखि 1 महिनामा घटाइएको। कम्पनीले निकालेको भए यो अवधि लाग्दैन।

EN: Benefit Restriction Period

待機期間 たいききかん
प्रतीक्षा अवधि (7 दिन)

Hello Work मा काम खोज्ने दर्ता गरेपछिका पहिलो 7 दिन। सबैलाई लागू हुन्छ र यो अवधिमा भत्ता पाइँदैन।

EN: Waiting Period

認定日 にんていび
प्रमाणीकरण दिन (Nintei-bi)

करिब हरेक 4 हप्तामा Hello Work गएर काम खोजेको विवरण बुझाउने दिन। नगए त्यस पटकको भुक्तानी ढिलो हुन्छ, त्यसैले नछुटाउनुहोस्।

EN: Certification Day

再就職手当 さいしゅうしょくてあて
पुनःरोजगार भत्ता

चाँडै नयाँ काम पाए एकमुष्ट पाइने रकम, बाँकी भत्ता दिनको 60–70%। जति छिटो काम पायो, त्यति बढी।

EN: Re-employment Allowance

傷病手当金 しょうびょうてあてきん
बिरामी तथा चोट भत्ता

कामबाहिरको रोग वा चोटले 4 दिन वा बढी काम गर्न नसक्दा स्वास्थ्य बिमाबाट पाइने रकम। तलबको करिब 2/3, बढीमा 1 वर्ष 6 महिना।

EN: Injury and Illness Allowance

教育訓練給付金 きょういくくんれんきゅうふきん
शैक्षिक तालिम भत्ता

श्रम मन्त्रालयले तोकेको पाठ्यक्रम लिए शुल्कको केही भाग फिर्ता दिने व्यवस्था। पाठ्यक्रमअनुसार 70% सम्म फिर्ता हुन सक्छ।

EN: Educational Training Benefit

③ सामाजिक बिमा र पेन्सन

社会保険 しゃかいほけん
सामाजिक बिमा (Shakai Hoken)

स्वास्थ्य बिमा र कोसेइ नेन्किनको साझा नाम। सर्त पुग्ने कम्पनी कर्मचारी नागरिकता जेसुकै भए पनि अनिवार्य सहभागी हुन्छन्।

EN: Social Insurance

厚生年金 こうせいねんきん
कोसेइ नेन्किन (कर्मचारी पेन्सन)

कम्पनी कर्मचारीका लागि पेन्सन योजना। शुल्क 18.3%, कम्पनी र कर्मचारीले आधा-आधा। फर्कँदा Dattai Ichijikin मा गनिने यही भाग हो।

EN: Employees' Pension Insurance

国民年金 こくみんねんきん
कोकुमिन नेन्किन (राष्ट्रिय पेन्सन)

जापानमा बस्ने 20–59 वर्षका लागि पेन्सन योजना; स्वरोजगार, विद्यार्थी र कम्पनीमा नभएकाहरूलाई लागू। विदेशी पनि सहभागी हुनुपर्छ।

EN: National Pension

脱退一時金 だったいいちじきん
Dattai Ichijikin (नेन्किन फिर्ता)

जापान छोड्ने विदेशीलाई तिरेको पेन्सनको केही भाग फिर्ता दिने व्यवस्था। प्रस्थानपछि 2 वर्षभित्र दाबी गर्नुपर्छ। बढीमा 60 महिना (अप्रिल 2021 देखि)। कोसेइ नेन्किनतर्फ 20.42% कर कट्छ, जुन फिर्ता माग्न सकिन्छ।

EN: Lump-sum Withdrawal Payment

国民健康保険 こくみんけんこうほけん
राष्ट्रिय स्वास्थ्य बिमा

नगरपालिकाले चलाउने स्वास्थ्य बिमा, कम्पनीको सामाजिक बिमामा नभएकाका लागि। जागिर छोडेपछि 14 दिनभित्र दर्ता गर्नुपर्छ।

EN: National Health Insurance (NHI)

任意継続 にんいけいぞく
स्वैच्छिक निरन्तरता (Nini Keizoku)

जागिर छोडेपछि पुरानो कम्पनीको स्वास्थ्य बिमा बढीमा 2 वर्ष जारी राख्ने व्यवस्था। 20 दिनभित्र आवेदन दिनुपर्छ। पूरा शुल्क आफैँले तिर्नुपर्छ, तर कहिलेकाहीँ राष्ट्रिय बिमाभन्दा सस्तो पर्छ।

EN: Voluntary Continuation of Health Insurance

社会保障協定 しゃかいほしょうきょうてい
सामाजिक सुरक्षा सम्झौता

जापान र केही देशबीचको सम्झौता। धेरै देशसँग दुवै देशको बिमा अवधि जोड्न (totalization) मिल्छ, तर चीन, कोरिया, बेलायत र इटालीसँगको सम्झौतामा अवधि जोड्ने व्यवस्था छैन। नेपालसँग सम्झौता छैन।

EN: Social Security Agreement

④ कर

確定申告 かくていしんこく
कर विवरण (Kakutei Shinkoku)

आयकर आफैँ घोषणा गरी तिर्ने प्रक्रिया, सामान्यतया फेब्रुअरी 16 – मार्च 15, अघिल्लो वर्षको आयका लागि। वर्षको बीचमा जागिर छोड्नेले प्रायः कर फिर्ता पाउँछन्।

EN: Tax Return Filing

源泉徴収票 げんせんちょうしゅうひょう
Gensen-choshuhyo (कर कट्टी प्रमाण)

वर्षभरिको आय र कटेको कर देखाउने, कम्पनीले दिने कागजात। कर विवरण र नयाँ कम्पनीमा छिर्दा चाहिन्छ। जागिर छोड्दा पक्का लिनुहोस्।

EN: Withholding Tax Statement (Gensen-choshuhyo)

年末調整 ねんまつちょうせい
वर्षान्त कर समायोजन

डिसेम्बरतिर कम्पनीले वर्षभरिको आयकर पुनः गणना गर्ने प्रक्रिया। वर्षको बीचमा छोडेर नयाँ कम्पनीमा नगएको भए आफैँ कर विवरण बुझाउनुपर्छ।

EN: Year-end Tax Adjustment

住民税 じゅうみんぜい
बसोबास कर (Jumin-zei)

अघिल्लो वर्षको आयमा आधारित स्थानीय कर। अघिल्लो वर्षको आय आधार हुने भएकाले जागिर छोडेपछि आय घटे पनि तिर्नुपर्छ — रकम छुट्याएर राख्नुहोस्।

EN: Residence Tax (Inhabitant Tax)

所得税 しょとくぜい
आयकर (Shotoku-zei)

वर्षभरिको आयमा लाग्ने राष्ट्रिय कर। Dattai Ichijikin (कोसेइ नेन्किन भाग) बाट भुक्तानीकै बेला 20.42% आयकर कट्छ।

EN: Income Tax

居住者 / 非居住者 きょじゅうしゃ / ひきょじゅうしゃ
बासिन्दा / गैर-बासिन्दा

करका लागि गरिने वर्गीकरण। जापानमा 1 वर्ष वा बढी ठेगाना भए बासिन्दा। फर्केपछि गैर-बासिन्दा हुनुहुन्छ, त्यसैले कर प्रतिनिधि (Nozei Kanrinin) चाहिन्छ।

EN: Resident / Non-resident (for tax purposes)

⑤ जागिर छोड्ने र काम फेर्ने

自己都合退職 じこつごうたいしょく
आफ्नै इच्छाले राजीनामा

आफैँले जागिर छोडेको अवस्था। 1 महिनाको भत्ता रोक्का अवधि लाग्छ र भत्ताका दिन पनि कम हुन्छन्।

EN: Voluntary Resignation

会社都合退職 かいしゃつごうたいしょく
कम्पनीको कारणले अवसान

निकालिएको, कर्मचारी कटौती वा कम्पनीकै निर्णयले सम्झौता सकिएको अवस्था। भत्ता रोक्का अवधि छैन, भत्ताका दिन बढी, र राष्ट्रिय स्वास्थ्य बिमामा छुट पाइन्छ।

EN: Involuntary Dismissal / Company-initiated Separation

退職金 たいしょくきん
अवकाश रकम (Taishokukin)

जागिर छोड्दा कम्पनीले दिने रकम। सबै कम्पनीमा हुँदैन — कम्पनीको नियमावली हेर्नुहोस्। विशेष कर छुट हुने हुँदा करको भार कम हुन्छ।

EN: Retirement Allowance / Severance Pay

特定受給資格者 とくていじゅきゅうしかくしゃ
विशेष भत्ता प्राप्तकर्ता

कम्पनीकै कारणले जागिर गुमाएका (निकालिएको, कम्पनी टाट पल्टेको आदि)। भत्ता रोक्का अवधि छैन, भत्ताका दिन बढी, र राष्ट्रिय स्वास्थ्य बिमामा 70% सम्म छुट।

EN: Specified Benefit Recipient

⑥ प्रक्रिया र कागजात

ハローワーク ハローワーク
Hello Work

सरकारी रोजगार सेवा कार्यालय। बेरोजगार भत्ताका काम यहीँ हुन्छन्। धेरै कार्यालयमा दोभाषे वा बहुभाषी सेवा हुन्छ।

EN: Hello Work (Public Employment Security Office)

マイナンバー マイナンバー
My Number (व्यक्तिगत नम्बर)

जापानमा बसोबास दर्ता भएका सबैलाई दिइने 12 अङ्कको नम्बर, विदेशीलाई पनि। Hello Work, कर विवरण र अन्य प्रशासनिक कामका लागि चाहिन्छ।

EN: My Number (Individual Number)

住民票 じゅうみんひょう
Juminhyo (बसोबास प्रमाण)

नगरपालिकाले दिने, ठेगाना प्रमाणित गर्ने कागजात। जापान छोड्दा प्रस्थान सूचना दिएर हटाइन्छ — यही मिति Dattai Ichijikin को 2 वर्षे म्यादको सुरुवात हो।

EN: Certificate of Residence Registration

所属機関変更届出 しょぞくきかんへんこうとどけで
संलग्न संस्था परिवर्तनको सूचना

जागिर छोडेको वा नयाँ कम्पनीमा छिरेको 14 दिनभित्र आप्रवासन कार्यालयमा दिनुपर्ने अनिवार्य सूचना। नदिए भिसा नवीकरणमा असर पर्न सक्छ।

EN: Notification of Change of Affiliated Organization

雇用契約書 こようけいやくしょ
रोजगार सम्झौता

तलब, काम गर्ने समय र कामको विवरण लेखिएको कागजात। आफ्नो प्रति राख्नुहोस् — Hello Work का काम वा विवाद परे चाहिन्छ।

EN: Employment Contract

健康保険証 けんこうほけんしょう
स्वास्थ्य बिमा कार्ड

उपचार गर्दा प्रयोग हुने कार्ड, जसले खर्चको 30% मात्र तिर्न पर्छ। जागिर छोड्दा कम्पनीलाई फिर्ता गर्नुपर्छ, र बिनाबिमा अवधि नहोस् भनी तुरुन्तै नयाँ बिमा गर्नुहोस्।

EN: Health Insurance Card

登録支援機関 とうろくしえんきかん
दर्ता सहयोग संस्था

आप्रवासन कार्यालयबाट प्रमाणित संस्था, जसले टोकुतेइ गिनो टाइप 1 भएकाहरूलाई कम्पनीको सट्टा जीवनयापन सहयोग दिन्छ। जीवन र कामबारे सल्लाह लिन सकिन्छ।

EN: Registered Support Organization

✍️

लेखक: Tatsuya Nishioka (Editor-in-chief, GAMATCH Inc.)

यो लेख GAMATCH Inc. अन्तर्गतको Morael सम्पादकीय टोलीले जापान सरकारका निकायहरूले प्रकाशित गरेका आधिकारिक स्रोतका आधारमा तयार पारेको हो। यहाँ देखाइएका रकम र सर्तहरू अनुमानित मात्र हुन्; वास्तविक रकम सम्बन्धित निकायले निर्धारण गर्छ। सञ्चालक सम्बन्धी जानकारी About पृष्ठमा छ (जापानी भाषामा)।

अन्तिम अद्यावधिक: 2026-09-21 | स्रोत: Ministry of Health, Labour and Welfare / Hello Work / Japan Pension Service / Immigration Services Agency

फर्कने तयारीमा? नेन्किन कति फिर्ता आउँछ हेर्नुहोस्

औसत मानक पारिश्रमिक र बिमा अवधि हाल्नुहोस् — कर कट्नुअघिको रकम, 20.42% कर कट्टी र हातमा आउने रकम देखिन्छ।

क्याल्कुलेटर खोल्नुहोस् →
कति फिर्ता आउँछ हेर्नुहोस् →